شپش سر

شپش سر ( Pediculosis Capitis  )

شپش سر
یک بیماری واگیر دار است که بوسیله  حشره
ای به این نام منتقل می شود . حشره ای به رنگ سفید تا خاکستری به طول یک تا چهار
میلی متر ، این حشره خونخوار و بدون بال است و فقط  روی موهای سر زندگی می کند . بیش از 12 میلیون
مورد از این بیماری سالانه در آمریکا دیده می شود . سابقه این بیماری به هزاران
سال قبل بر می گردد بطوریکه رشک شپش در موهای مومیاییهای مصری دیده شده است . این
حشره انگل اجباری انسان بوده و منحصرا از انسان تغذیه می کند ، بنابر این در خارج
از بدن انسان بیشتر از 48 ساعت زنده نمی ماند و از طریق حیوانات خانگی هم به انسان
منتقل نمی شود .  اما رشک ها یا همان تخم
حشره در شرایط هوای 28 – 32 درجه و رطویت 70 – 90 درجه می توانند تا 10 روز دور از
بدن میزبان زنده بمانند .

بیشترین
شیوع این بیماری در سنین 4 تا 12 سال و در دخترها دیده می شود . بیماری به گروه
خاصی از جامعه محدود نیست و برخلاف تصور عموم در گروهی که از نظر مالی در وضعیت
مناسبی هستند نیز دیده می شود  و در سالهای
اخیر اپیزودهای مختلفی از شیوع ابن بیماری در دبستانها و مهد کودکها دیده شده است
.

بیماری
از طریق تماس مستقیم  و یا غیر مستقیم مثل
شانه ، برس ، حوله ، ملحفه ، پتو ،  کلاه ،
روسری ، تل و ... منتقل می شود . اما انتقال از طریق استخر و شناکردن ممکن نیست .

علایم
بالینی
بیماری عمدتا با خارش سر شروع می شود و وجود خارش بدون علت در بچه ها
مخصوصا در پس سر و پشت گوشها باید شک به این بیماری را ایجاد کند . خارش ، قرمزی و
پوسته پوسته شدن یافته های شایعی هستند اما تشخیص عمدتا با دیدن رشک و یا خود شپش
در روی موها قطعی می شود . رشک ها یا همان تخم ها اگر زنده باشند معمولا به رنگ
خاکستری تا قهوه ای هستند اما اگر باز شده باشند سفید و شفاف هستند و باید از شوره
سر ، ژل مو و موارد مشابه افتراق داده شوند . برخلاف شوره سر ، رشک ها به راحتی از
موها جدا نمی شوند .

درمان  : درمان این بیماری ممکن است بسیار سخت و
طاقت فرسا باشد اگر تمام نکته های مربوط به درمان رعایت نگردد . اولین نکته مهم در
درمان این بیماری درمان گروهی می باشد یعنی تمام افرادی که در طی یکماه اخیر با
فرد مبتلا در تماس نزدیک بوده اند باید معاینه ودرصورت لزوم درمان بشوند ، عدم
رعایت این نکته باعث مزمن شدن بیماری وعدم درمان آن می شود . مهمترین داروهایی که
در درمان این بیماری  استفاده می شوند
عبارتند از : لیندان ، پرمترین ، مالاتیون و .. لازم به گفتن است که این داوها
باید تحت نظر پزشک مصرف بشوند مثلا لیندان در خانمهای حامله و شیرده و بچه های زیر
2 سال و کسانی که دارای اختلالاتی در سیستم اعصاب هستند نباید مصرف بشود . علاوه
بر درمان دارویی اقدامات دیگری نیز لازم است تا از ابتلا افراد دیگر و عود بیماری
جلوگیری بشود بعضی از این اقدامات شامل موارد زیر است : رعایت بهداشت فردی مثل
استحمام به موقع و شستن موها به دقت مخصوصا در بچه هایی که دارای موهای بلندی
هستند ، عدم استفاده از لوازم شخصی یکدیگر ، تمیز کردن لباسها و ملحفه های آلوده و
... با توجه به این که شپش در خارج از بدن انسان بیشتر از 48 ساعت زنده می ماند
سمپاشی منزل لازم نیست و تاثیر زیادی هم ندارد . ضد عفونی کردن و شستشوی فرش و
موکت و مبلمان نیز ضرورتی ندارد .

بعد از
یکبار استفاده از داروهای مخصوص این بیماری قدرت انتقال شپش از بین می رود و رفتن
فرد مبتلا به مدرسه و مهد کودک مانعی ندارد .

جدا کردن
رشک با روشهای فیزیکی مثل شانه کردن بخش مهمی از درمان می باشد . شانه بهتر است دندانه
های بهم چسبیده داشته باشد و موها نیز خیس باشد .استفاده از محلول سرکه رقیق در
کمک به از بین بردن رشک موثر است .

استفاده
از بعضی مواد در دسترس باعث خفه کردن شپش و تخم آن و در نتیجه کمک به از بین رفتن
کامل بیماری می شوند که از مشهورترین آنها وازلین و سس مایونز را می توان نام برد
. نحوه مصرف آنها به این صورت است که پس از آغشته کردن موها با این مواد یک
پلاستیک روی سر کشیده می شود و مدت حداقل 8 ساعت این وضعیت حفظ می شود پس از آن با
شستن در طی چند روز متوالی و شانه کردنهای مکرر می توان امیدوار بود که بیماری
بطور کامل از بین رفته باشد .      

/ 0 نظر / 50 بازدید