خال

خال ( Nevus )

به سلولهائی که بطور نابجا وتعداد زیاد در محلی غیر از محل اصلی خود تجمع یافته اند خال می گویند . بنابراین خالها برحسب اینکه جنس سلول سازنده آنها چه باشد باهم فرق دارند . اما اکثر خالهائی که در نواحی سر و صورت وبدن ایجاد می شوند از جنس سلولهای رنگدانه ساز یا ملانوسیت هستند بنابراین خالها معمولاً به رنگ قهوه ای ، قهوه ای تیره و یا مشکی  دیده می شوند هر چند خالهای به رنگ پوست ، قرمز ، آبی  و ... کم نیستند  . اندازه خالها از یک نقطه  تا  چند سانتیمتر متغیر هستند . اغلب این خالها بدون خطر و عارضه بوده و فقط از جنبه زیبائی اهمیت دارند . خالها در همه جای پوست بدن امکان رشد دارند و می‌توانند همسطح پوست و یا برجسته باشند . خالها می توانند مادرزادی یا اکتسابی باشند اما اکثر آنها  اکتسابی هستند یعنی پس از تولد در سنین طفولیت به تعداد کم ظاهر می‌شوند و در حوالی سن بلوغ تعداد آنها زیاد می‌شود . تخمین زده شده هر فرد بزرگسال و یا جوان ، به طور متوسط 20 تا 30 عدد خال در بدن خود داشته باشد . و با افزایش سن تعداد آنها کاهش می یابد .

تعداد خال‌ها به عوامل ژنتیک ، عوامل هورمونی مانند بلوغ ، بارداری ، مصرف داروهای هورمونی ، مواجهه با نور خورشید و ... بستگی دارد . همچنین در افرادی که پوست بسیار سفید و موی قرمز دارند تعداد این خال‌ها بسیار زیاد است . تعداد این خال‌ها که به خال ملانوسیتیک مشهور است معمولاً بعد از سن سی سالگی زیاد نمی‌شود و ضایعات قهوه‌ای و سیاهی که در سنین بالاتر و در افراد مسن ظاهر می‌شود معمولاً ضایعات رنگی دیگری هستند که در اصطلاح عام به آن خال اطلاق می‌شود ولی از لحاظ بافت شناسی کاملاً متفاوت هستند.  خال‌های ملانوسیتیک در مواردی که از بدو تولد وجود دارند به آن خال مادرزادی می گویند . خال‌های مادرزادی می‌تواند در صورت و بدن باشد و معمولاً اندازه آنها ا ز 5/1 سانتیمتر تا اندازه بسیار بزرگ که نیمی از بدن را می‌گیرد متغیر است .

روشهای برداشتن خال

 اولین علت اقدام به برداشتن خال‌ها معمولاً علت زیبایی است . برداشتن خال‌ها با روش صحیح علمی معمولاً نتیجه بسیار خوبی دارد و هیچ مانعی برای برداشتن خالها وجود ندارد . اعتقاداتی که در مورد خال مادر ! و یا نر و ماده بودن خال ها  ! و یا افزایش تعداد خالها پس از برداشتن یک خال جود دارد ، اساس علمی ندارد و در صورتی که خالی مشکوک به  بد خیمی است  باید قطعاً و به طور کامل از پوست خارج شود . شاید شما هم یکی از افرادی باشید که قصد برداشتن خال صورت خود را دارند و دوست دارند قبل از برداشتن خالشان از کسانی که تجربه این کار را داشتند، سؤال کنند و ببینند آن‌ها چه روشی برای برداشتن خالشان تجربه‌ کرده‌اند . روش‌های مختلفی برای برداشتن خال‌ها وجود دارد مثل جراحی ، سوزاندن بوسیله امواج الکتریسیته  (cauterization)، کرایوتراپی ، تراشیدن (Shave) و برداشتن با لیزر .

جراحی پرکاربردترین روش برای برداشتن خال در میان پزشکان است . در این روش با ایجاد بی‌حسی موضعی در محدوده خال ، ‌با تیغ جراحی یک برش ساده روی پوست ایجاد و خال از عمق پوست خارج می‌شود ، ‌سپس جای آن یک یا دو بخیه ظریف زده می‌شود.  روش ثابت یا واحدی برای برداشتن همه خال‌ها وجود ندارد و برای هر خالی با توجه به ویژگی‌هایش یک روش مناسب است . مثلاً برای خال‌های ریز و سطحی که عمق زیادی در پوست ندارند، لیزر کردن می‌تواند روش مناسبی باشد اما برای خال‌های بزرگ و برجسته که عمق زیادی در پوست دارند ، جراحی روش مناسبتری است ، چرا که در این روش خال از عمق پوست برداشته می‌شود و چیزی از آن باقی نمی‌ماند که احتمال برگشت خال را ایجاد کند ،‌ از طرفی با بخیه‌هایی که روی پوست زده می‌شود ، سطح شکافته پوست بعد از مدتی جوش می‌خورد و احتمال ایجاد فرورفتگی در پوست وجود ندارد . در روش سوزاندن با دستگاه کوتر از طریق ایجاد گرما به وسیله جریان برق خال سوزانده می‌شود . از آن‌جایی که خال‌ها معمولاً قسمت‌های عمیقی در پوست دارند ،‌ این روش ممکن است فرورفتگی چاله مانندی را در سطح پوست ایجاد کند.  بنابراین این روش بیشتر  برای برداشتن خال‌های ریز و سطحی کاربرد دارد ، البته امروزه دستگاه‌های رادیو فرکانسی جایگزین دستگاه‌های کوتر شده‌اند که باعث می‌شود به‌کار بردن این روش اثر کمتری روی پوست بگذارد.  توجه داشته باشید که هر نوع خال را را روش سوزاندن نمی توان از بین برد زیرا پس از برداشتن بعضی خالها بررسی بافت شناسی آن حتما لازم است .

متاسفانه بارها از بیماران خود شنیده ام که برای برداشتن خالهای صورت خود از داروهای گیاهی استفاده کرده اند و نه تنها سودی نبرده اند بلکه باعث بدتر شدن ضایعه اولیه هم شده اند و حتی برای درمان خالهای بدخیم که لازم است حتما برداشته شوند و برای بررسی به آزمایشگاه فرستاده شوند از این داروها استفاده کرده اند . لازم به تذکر است استفاده از داروهای گیاهی با فرض اینکه طبیعی هستند و هیچ عارضه ای ندارند کار عاقلانه ای نیست .

در روش لیزر؛ سطح پوست زخم می‌شود و تا زمانی که زخم ترمیم نشود ، نیاز به مراقبت و استفاده از پمادها و قرص‌های آنتی‌بیوتیک دارد تا محل زخم عفونت نکند. به‌طور تقریبی بعد از گذشت چهار تا پنج روز سطح پوست تا حدودی ترمیم می‌شود اما محل برداشت خال همچنان قرمز و در تماس با آفتاب مستعد لک‌شدن است. در روش لیزر، بیمار باید به مدت طولانی از ضدآفتاب‌های فیزیکی استفاده کند و در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرد. در غیر این صورت احتمال ایجاد لکه‌های قهوه‌ای در پوستش وجود دارد.  لیزر ارجحیت قابل توجه در برداشتن خالهای معمول  صورت ندارد و اینطور نیست که اگر خالی را با لیزر برداریم جای آن اصلاً نماند . فقط خالهای ریز و سطحی را میتوان با لیزر برداشت . البته لیزر وسیله ارزشمندی است و برخی از خالهای خاص فقط با لیزر قابل درمان هستند . لیزر برای جوانسازی پوست ، برطرف کردن موهای زاید و رفع کک و مک عالی است اما برای برداشتن خالهای معمول صورت روش انتخابی نیست .

 چنانچه سلولهای خال به طور کامل برداشته نشوند مجدداً به طور ناقص و بد شکل عود می‌کنند . روش جراحی با بخیه‌های ظریف بهترین نتیجه درمانی و زیبایی را به همراه دارد . در سایر روش‌های ذکر شده احتمال عود و یا ایجاد زخم بیشتر است . معمولاً بعداز جراحی خال ، جوشگاه یا خط ظریفی در جای خال باقی می ماند که البته بتدریج آثار آن محو می شود ضمن اینکه این جوشگاه از نظر زیبایی از خود خال بهتر است .

چه خال‌هایی بایدبرداشته شوند؟

  • خال‌هایی که قطر آن ها از 7-6 میلیمتر بیشتراست
  • خال‌هایی که رنگ یکنواختی ندارند و در آن‌ها هاله‌هایی از رنگ بنفش ، صورتی ، سیاه ، قهوه‌ای و غیره دیده می‌شود 
  • خال‌هایی که ترشح و خونریزی پیدا کنند
  • خال‌هایی که خارش ، التهاب و یا درد داشته باشند
  • تغییرات ناگهانی یا بروز علائم هشداردهنده در خال  : هر گاه خال در بدن شما مدت‌ها آرام و بدون علامت بوده و حالا تغییرات ناگهانی (هر تغییری)‌ کرده است بایستی مشکوک شوید. البته وجود این تغییرات دلیل مسلم وجود سرطان پوست نمی‌باشد ، ولی در هر حال بهتر است پس از مشورت با متخصص پوست ، خال‌های مذکور بیرون آورده شوند .
  • سابقه سرطان پوست  ( ملانوم )‌ در فرد یا خانواده : افرادی که در خانواده یا اقوام نزدیک فرد مبتلا به ملانوم دارند باید حساسیت بیشتری برای بررسی خالهای خود داشته باشند چون احتمال تبدیل خال این افراد به ملانوم بیشتر از افراد دیگر است البته این مورد نباید باعث نگرانی بیمورد در این افراد بشود . لازم به تذکر است که در کشور ما این نوع سرطان پوست نسبت به سایر سرطانهای پوست شیوع کمتری دارد . 

چند نکته مهم :

v    حقیقت این است که بر خلاف نظر عامه مردم امکان تبدیل خال به سرطان پوست آنقدر کم است که از بابت خال اهمیت بسیار کمی برای متخصصان پوست دارد

v    گاهی فرد درمان کننده ( معمولاً افرادی که دخالت نابجا در کار پزشکی می کنند ) خال بیمار را به جای در آوردن کامل ، از سطح پوست می تراشد ؛ این کار بسیار اشتباه است زیرا نه تنها در مدت کوتاهی خال عود می کند بلکه به مراتب بزرگتر شده وتغییراتی در آن رخ می دهد که شبیه سرطان پوست بوده و پزشکان را به اشتباه می اندازد

v    -اگر هر سوالی یا اشکالی از بابت خال های خود دارید فقط با متخصص پوست مشورت کرده و به هیچ وجه توصیه دیگران را دراین مورد به کار نبندید

v    خالهای بزرگ مادرزادی که اغلب سیاه ، بزرگ و دارای مو هستند بایستی در اولین فرصت و به طور کامل برداشته شوند ، زیرا این نوع خالها بر خلاف خالهای معمولی در موارد زیادی تبدیل به سرطان پوست می شوند .

v    داروی موضعی یا چسب خاصی برای از بین بردن خال وجود ندارد . بنابراین اگر تبلیغی در این باره مشاهده کردید ، به آن اطمینان نکنید .

 

 

 

 

/ 20 نظر / 76 بازدید
نمایش نظرات قبلی
منيره

سلام من تازه خالمو با ليزر برداشتم دكترم يادش رفت بهم بگه صورتمو نشورم من چند بار با صابون همون روز اول شستم ،شب كه بهش زنگ زدم گفت نبايد ميشستي ديگه نشور و گفت اشكال نداره واقعا اشكال نداره ؟

منيره

راسي گفت تا سه روز زينك اكسايد و جنتامايسين و بزن بعد سه روزم cicalfate بزنم

منيره

مرسي خيلي نگران بودم ،چه مشكلي ممكنه ايجاد كنه؟

مونا

سلام من 2ماه پیش از یکی از خال هام مقدارخیلی کمی خون اومد ولی دیگه ازش خون نیومد.میخواستم ببینم آیا حتما ملانوم هست یا نه؟ باتشکر

منيره

مرسي دكتر

مونا

خیلی ممنون.دانه های قرمزی روی شکمم دارم که بدون خارش سوزش هستن آیا خطرناک هستن؟البته تعدادشون 4،5تا هستش.ممنون

آتی

سلام دکتر، 3 هفته پیش خالهای صورتمو که خیلی ریز بودند را در مطب لیزر کردید . الان جاشون بصورت قرمز مایل به قهوه ای شده و روی پوستم مشخص اند. پماد زینک روش میزنم،بیرون هم ضد آفتاب. پماد هیدروکرتیزون بمن نداده بودید، اونم بگیرم؟ با تشکر

آيا خالی که یک بار توسط خود فرد کنده شده و به مراتب بزرگتر شده ولی سرطانی نشده توسط پزشک قابل برداشت است؟

در واقع 6سال پیش این اتفاق افتاد ،خال همون موقه یه ذره تغییر شکل پیدا کرد کم رنگ تر شد و تقریبا هم سطح پوست شد و فقط از لحاظ سطح تغییر کردو فقط سطحش بیشتر شد اما هیچ دردی تو این 6سال نبوده ،لطفا راهنمایی کنید ممنون

پیام

با درود جناب دکتر آیا امکان برداشتن خالهای ریز صورت وجود دارد یا خیر. بوسیله چه چیزی. لیزر یا روشهای دیگر.